آغاز بهار همزمان است با آغاز رويش گياه پونه . به همين دبيل مناسب ديديم تا از خواص اين گياه نكاتي را براي دوستان عزيز ذكر كرده تا بهانه شود براي رفتن به دل طبيعت و چيدن پونه

پونه از خانواده نعناع است و ترکیب اصلی موجود در این گیاه، اسانس روغنی فرار یا روغن منتول است.

حكيم بوعلي سينا  در جلد دوم کتاب قانون، با برشمردن انواع پونه مي‌گويد كه پونه گوهری است لطیف و پونۀ کوهی از پونۀ جویباری قوی‌تر است.به گفته او تندی و تلخی که پونه دارد بسیار نرم‌کننده است. او در خواص پونه بر تاثير آن بر مزاج و دردهاي شكم و معده تاكيد مي‌كند و آن را دوركننده حشرات نيز مي‌داند.

زمان رويش اين گياه ابتداي  فصل بهار و در شمار اولين گياهاني است كه سر از خاك بيرون مي آورد.

مكان رويش آن هم بيشتر حاشيه  جويبارها و رودخانه ها است . از اينرو در رودمعجن ما به وفور مي رويد.(تشت تهروي-چشمه پاش-باغاي تهروي و…)

کاربردهای پونه

با گیاه پونه می توان یک دم کرده ی گیاهی فوق‏ العاده تهیه نمود. برای تهیه ‏ی یک فنجان دم کرده ی این گیاه، یک قاشق غذاخوری سرخالی از برگ یا گل پونه ی تازه و یا یک قاشق چای خوری برگ پونه خشک شده را در چای صاف کن درون یک لیوان ریخته و یک فنجان آب در حال جوش را روی آن بریزید. اجازه دهید مدت 10 دقیقه دم بکشد و رنگ چای در بیاید. اگر دوست داشتید می ‏توانید آن را کمی شیرین کنید.

برگ‏ ها و گل‏ های پونه و همچنین ساقه‏ های آن می توانند جایگزین مناسبی برای بسیاری از آنتی بیوتیک‏ ها باشند. این گیاه همچنین بادشکن، معرق، مدر و محرک نیز می‏ باشد.

از دم کرده‏ی این گیاه برای درمان سرماخوردگی، زکام، سردردها، مشکلات گوارشی، کم کردن تب خفیف، تسکین گلودرد و برای بهبود نفخ شکم، حالت تهوع، دردهای قاعدگی و بی ‏خوابی استفاده می شود.

تزریق عصاره ‏ی پونه به موش‏ های آزمایشگاهی نشان داده که این گیاه دارای خواص آرام بخشی خوبی است.

عصاره‏ ی پونه دارای خاصیت تسکین دهنده‏ ی درد نیز می ‏باشد.

در كتاب قانون ابو علي سينا آمده: هر پونه‌ای و بویژه پونۀ کوهی بی‌اشتهایی و ضعف معده را هم از بین مي‌برد و سکسکه را تسکین مي‌دهد .

پونه از خانواده نعناع است و ترکیب اصلی موجود در این گیاه، اسانس روغنی فرار یا روغن منتول است.  بنابراين بهتر است در مورد نعناع نيز مطالبي را بدانيد

نعناع گياهي است علفي و چند ساله كه علاوه بر ساقه زير زميني كه گياه را در خاك مستقر مي سازد داراي ساقه هوايي نيز هست . تز محل گره هاي ساقه كه در تماس با زمين است ريشه هاي خارج شده كه ساقه جديد را درست مي كند بنابراين اگر شما فقط يك ساقه نعناع در باغچه خود بكاريد بزودي تمام باغچه شما پر از نعناع مي شود .

برگهاي نعناع بيضي شكل ، نوك تيز و دندانه دار مي باشند . گلهاي آن بسته به نوع نعناع ممكن است قرمز ،‌ارغواني يا سفيد باشد . نعناع در مناطق معتدل و آفتاب گير بخوبي رشد مي كند .

نعناع از قديم الايام بعنوان يگ گياه معطر  و اشتها آور و براي ناراحتي هاي دستگاه گوارش بكار رفته است بقراط پدر علم طب از نعناع در نوشته هاي خود ياد كرده است در قرون وسطي از نعناع در معالجه بيماريها و براي التيام زخم ها و درمان درد گزيدگي زنبور و سگ هار استفاده مي شود

تركيبات شيميايي:

نعناع داراي ماده اي بنام منتول مي باشد كه ايجاد احساس خنكي در دهان مي كند . مقدر منتول در نعناع بسته به نوع آن از 35% تا 55% تغيير مي كند كه البته اگر نعناع دير كنده شود مقدر منتول آن تا حدود 30% پائين مي آيد .

خواص داروئي:

نعناع از نظر طب قديم ايران نسبتا گرم و خشك است و از نظر خواص دارويي از پونه قوي تر است . از نعناع اسانس ، روغن و تنتور تهيه مي كنند كه مصارف طبي مختلفي درد

1)نعناع باد شكن است و گاز معده و روده را از بين مي برد

2)نعناع تقويت كننده معده وبدن است

3)نعناع ضد تشنج و ضد سرفه است

4)يك فنجان چاي گرم نعناع سينه را آرام مي كند

5)نعناع مسكن ،‌آرام بخش و قاعده آور است

6)استفاده از نعناع درد شكم را برطرف مي كند

7)نعناع درمان سرمخوردگي و آنفوانزا مي باشد

8)نعناع ناراحتي هاي عصبي را برطرف مي كند

9)براي تسكين درد دندان نعناع را دردهان گذاشته و بجويد

10)آشاميدن چاي نعناع و يا عصارع نعناع خونريزي سينه را قطع مي كند

11)كمپرس نعناع درد سينه و پهلو را از بين مي برد

12)نعناع كرم هاي روده و معده را مي كشد

13)براي از بين بردن سكسكه و دل بهم خوردگي و استفراغ نعناع را با آّ انار ترش بخوريد

14)نعناع ادرار را زياد مي كند

15)براي رفع قولنح و دردهاي روده  معده و هضم نشدن غذا چاي نعناع بنوشيد

16)براي از بين بردن گلو درد چاي نعناع غرغره كنيد

17)نعناع معرق است بنابراين تب را پائين مي آورد

18)در هنگام سرمخوردگي بيني را با چاي نعناع بشوئيد

19)يكي از فرآورده هاي نعناع اسانس نعناع است كه از تقطير برگ و سرشاخه هاي گلدار نعناع تحت اثر بخار آب تهيه مي شود و داراي 50% تا 70 % منتول مي باشد . اسانس نعناع كه در كشور انگلستان تهيه مي شود شهرت خاصي درد . اين اسانس بعنوان تقويت كننده معده بادشكن ، ضد عفوني كننده ،‌رفع دل پيچه بچه ها و اسهال بكار مي رود

براي استفاده از اسانس نعناع كافي است كه مقدر يك تا سه قطره آنرا با يك ليوان آب و يا نوشابه مخلوط كده و بنوشيد .

20)اسانس نعناع را نبايد بمقدر زياد براي كودكان و نوزادان استفاده كرد زيرا روي حركات تنفسي  و قلب اثر گذاشته و ممكن است كه خطرناك باشد

21)اگر اسانس نعناع به مقدر زياد مصرف شود فشار خون را بالا برده و موجب حالت تهوع ، استفراغ و درد معده و حركات دري را از بين مي برد .

22)براي رفع سردردهاي ميگرني مي توان پمادي بصورت زير تهيه كرد و در نقطه اي كه درد مي كند بماليد

اسانس نعناع                  3گرم

روغن زيتون                    2 گرم

لانولين                         5 گرم

23)براي ضد عفوني كردن بيني محلولي بصورت زير تهيه كرده و بمقدر پنج قطره  در هر سوراخ بيني بچكانيد

اسانس نعناع                  1 گرم

روغن بادام شيرين            40 گرم

24)اگر بدن شما خارش درد مقدر 2 گرم اسانس نعناع را در 50 گرم وازلين ريخته ، خوب با هم مخلوط كرده و در محل خارش بماليد

اگر از بيماري رماتيسم و آرتروز رنج مي بريد از روغن نعناع استفاده كنيد طرز استفاده از آن به اين صورت است كه 2 قطره روغن نعناع را با يك قاشق سوپخوري روغن بادام مخلوط كرده و محل هاي دردناك را با آن ماساژ دهيد .

25)براي رفع سردرد از كمپرس نعناع استفاده كنيد  بدين ترتيب كه 10قطره روغن نعناع را با يك ليوان آب سرد مخلوط كرده و در يك كاسه بريزيد سپس يك پارچه كه باندازه پيشاني باشد در آن فرو برده آب اضافي آنرا بگيريد و روي پيشاني و شقيقه ها بگذاريد تا سردرد برطرف شود.

26)نعناع بهترين دوست كبد است . كبد را تميز كرده وص فرا را رقيق مي كند و كلسترول خون را پائين مي آورد .براي اين مورد چاي نعناع را قبل از غذا بنوشيد

27)نعناع با تمام خواصي كه گفته شد اگر زيادمصرف شود سيستم گوارشي را تحريك مي كند اگر شما دو تا سه فنجام چاي نعناع در روز بنوشيد بهتر است كه بعد از دو هفته چند روزي آنرا قطع كرده و دوباره شروع كنيد