علم انساب: طایفۀ محمد حسن بیگ (فتوحیها، موسویها، حاجی‌پورها، هاشمیها)

علم انساب یا نسب شناسی در گذشتۀ زندگی ایرانیان و اعراب از منظر هویت شناسی  اهمیت بسیار داشته است. امروزه نسلهای جدید چندان در پی شناخت تبار و گذشتۀ خانوادۀ خویش نیستند. دلیل این امر وجود شناسنامه و مدارک شناسایی است که هویت شخص به کمک آن در جامعه معین می شود.اما در جوامع کهن هر کس می توانست ادعا کند که از خون فلان خان یا فلان امیر است، یا سید است، یا از تبار شاهان است. علمای نسب شناس مشهور بودند که به کمک علم الانساب از بسیاری ادعاها پیشگیری می کردند.

غرضم در این یادداشت معرفی علم الانساب واهمیت آن نیست، بلکه قصدم طرح یک مسئلۀ مهم، یعنی بازشناسی روابط خویشاوندی برای نسلهای جدید است. در زندگی شهری نوین و در پی مهاجرتها و گسترش ازدواجهای برون فامیلی کم کم نسبتهای فامیلی و روابط خویشاوندی از یادها رفته است. بنده در چند یادداشت مجموعه ای از شجره نامه های رودمهجنی را منتشر خواهم کرد و امیدوارم از خلال این شجره نامه ها، دوستان نسبتهای خویشاوندی امروز ودیروز رودمعجنیها را  بشناسند.

اما یادآوری چند نکته ضروری است:

الف) اطلاعات مندرج در این شجره نامه ها را از پدرم نور الله فتوحی و مادر خاور عیلامی گرفته ام. این دو عزیز من، شاید از تعداد انگشت شمار معمرین رودمعجن هستند. پدرم ۸۵ سال و مادرم ۷۴ سال سن دارند و خوشبختانه آمادگی ذهنی خوبی برای یادآوری اطلاعات و حسب و نسبها دارند. این روزها بیش از همیشه با آنها می نشینم و با پرسش، خاطرات گذشته شان را زنده می کنم و از خلال جوابها اطلاعات مفیدی از گذشتگان و زندگی رودمهجنیها و آنچه از پدران و پدربزرگانشان شنیده اند گردآوری می کنم.

ب) احتمال خطا در اطلاعات هست بخصوص در نسلهای جدید. از اقوام و دوستان عزیز تمنا دارم از کمک به بنده در تصحیح اطلاعات دریغ نفرمایند.

ج) اطلاعات من دربارۀ نسلهای جدید و شاخه های نورس این شجره نامه ها اندک و احتمالا نادرست است.  از دوستان ملتمسانه تقاضای همکاری و تصحیح اطلاعات را دارم.

د) امیدوارم دوستانی که از نسبتهای خانوادگی خود اطلاعاتی دارند شجره نامه ها را در حیتا منتشر کنند تا نسلهای نو روابط خویشاوندی را بهتر بشناسند.

در یادداشتهای آینده از چند طایفه شجره نامه منتشر خواهم کرد:

شجرۀ اول: طایفۀ خودمان اولاد محمد حسن بیگ از جد چهارم پدری ام تا فرزند دختر خودم.

fotoohi_family tree 33

و در یادداشتهای بعدی منتشر می شود:

شجرۀ دوم: طایفۀ حاج آخوند البته از پدرشان (حاج مُلا حسن رودمهجنی) و برادران و خواهران حاج آخوند که جد پدری ترابیها، عابدیها، ضیائیها، آقایان توکلی پور و رودمعجنی، وجد مادری فتوحیها، خوشدلها، رزمیها و ایزدیها، فاضلیهاست.

شجرۀ سوم: طایفۀ حسامیها: از جد حاج سید علی اکبر که جد پدری حسامیها، و جد مادری ارمیها، ایزدیها، لطفیها

شجرۀ چهارم:  اولاد ملا رحیم: ملارحیم جد پدری تربتیها، رحیمیها، و جد مادری حاتمی ها، ارشدها، فتوحیها، شیبانیهای قلعه جوق

شجرۀ ششم: طائفۀ حاجی عباس ها: جد پدری عیلامیها، جد مادری نیکوعقیده ها، عبداللهی ها، عظیمیها، عربها و …

 

 

درباره نویسنده

فتوحی محمود

زادۀ 2 شهریور 1343. فرزند نورالله. روستای رودمهجن. تربت حیدریه. خراسان رضوی. دانش آموختۀ ادبیات فارسی دانشگاه تهران: 1374. استاد دانشگاه فردوسی مشهد.

مطالب مرتبط

10 نظر

  1. علی نیکوعقیده

    با سلام وخسته نباشید خدمت دکتر فتوحی عزیز کار پر زحمت و ارزشمندی را شروع نموده اید که نیاز به همکاری همه رودمعجنیها مخصوصا حیتا دوستان دارد ، که اگر کامل شود منبع اطلاعاتی بسیار ارزشمندی را به جامعه رودمعجنی ارائه خواهد داد ، مناسب است با همفکری مدیر سایت چگونگی تکمیل اطلاعات توسط دیگران وارائه به حضرتعالی مشخص واطلاع رسانی گردد گردد.با تشکر مجدد

    پاسخ
    1. فتوحی محمود
      فتوحی محمود

      جناب نیکوعقیده عزیز
      از حسن توجهتان سپاسگزارم. بنده چهار یا پنج شجره نامه (از پنج طایفه) را آماده دارم که منتشر خواهم کرد. اگر دوستان شجره نامه های خودشان را نیز به همین سیاق تنظیم کنند با انتشار آنها گسترۀ نسبتها و خویشاوندیها بهتر شناخته می شود.
      کاری که بنده پیشنهاد می کنم به نسلهای قبل مربوط است و اطلاعات جدید و امروزی را با سامانه ای که آقای مهندس امیدوار پیشنهاد دادند بهتر و مطمئن و دقیقتر می شود گردآوری کرد.
      اطلاعات ما در بارۀ اجدادمان اندک است. و روابط فامیلی ما در پنجاه سال پیش غالبا نشاناخته مانده است.

      پاسخ
  2. علیرضا نیکوفکر

    با سلام و تحیات به برادر و دوست گرانمایه ام جناب آقای دکتر فتوحی. گشودن حیتا ازاین باب که نیاکان ما که بوده اند بخصوص برای سادات و بزرگان اطلاعات ارزشمندی است.
    مستحضرید خداوند متعال در سوره شعرا آیه ۱۳ به این موضوع اشاره دارد که: أَیهَُّا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکمُ مِّن ذَکَرٍ وَ أُنثیَ‏ وَ جَعَلْنَاکمُ‏ْ شُعُوبًا وَ قَبَائلَ لِتَعَارَفُواْ إِنَّ أَکْرَمَکمُ‏ْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَئکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ (سوره حجرات آیه ۱۳).

    ای مردم ، ما همه شما را از مرد و زنی آفریدیم و آن گاه شعبه های بسیار و فرق مختلف گردانیدیم تا یکدیگر را بشناسید همانا بزرگوارترین شما نزد خدا با تقواترین شما است ، خداوند کاملا آگاه است “

    پاسخ
    1. فتوحی محمود
      فتوحی محمود

      دوست دیرینه جناب نیکوفکر
      سلامی سرشار از شوق دیدار
      در میان اسناد قدیمی که در دست بنده است قبالۀ ازدواج پدربزرگ شما (شادروان عباس صنم) هم هست که برای خانوادۀ نیکوفکر ارزشمند است. این سند را اسکن کرده ام و اگر نشانی ایمیلتان را مرقوم فرمایید ارسال می کنم.
      بدرود

      پاسخ
  3. علیرضا نیکوفکر

    با سلام و تحیات به برادر و دوست گرانمایه ام جناب آقای دکتر فتوحی. گشودن حیتا ازاین باب که نیاکان ما که بوده اند بخصوص برای سادات و بزرگان اطلاعات ارزشمندی است.
    مستحضرید خداوند متعال در سوره شعرا آیه ۱۳ به این موضوع اشاره دارد که: أَیهَُّا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکمُ مِّن ذَکَرٍ وَ أُنثیَ‏ وَ جَعَلْنَاکمُ‏ْ شُعُوبًا وَ قَبَائلَ لِتَعَارَفُواْ إِنَّ أَکْرَمَکمُ‏ْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَئکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ (سوره حجرات آیه ۱۳).

    ای مردم ، ما همه شما را از مرد و زنی آفریدیم و آن گاه شعبه های بسیار و فرق مختلف گردانیدیم تا یکدیگر را بشناسید همانا بزرگوارترین شما نزد خدا با تقواترین شما است ، خداوند کاملا آگاه است “
    حقیرحضور سبز شما را مغتنم دانسته وکمال تشکر را دارم.

    پاسخ
  4. امیدوار محمد
    امیدوار محمد

    خیلی خوب بود آقای دکتر

    من چند سالی بود که دنبال جمع آوری اسنادی مربوط به شجره نامه رودمعجنی ها بودم، حتی چند نفری رو هم شناسایی کرده بودم که اطلاعات خوبی در این زمینه داشتند، ولی به علت درگیری ها و مشغله های ذهنی، زیاد پیشرفت نداشت. چند سال پیش پروژه ای رو هم در یک وب سایت تخصصی شجره نامه نویسی (www.geni.com) شروع کردیم به همراه چند نفر از دوستان و اطلاعات تقریبا کاملی از خاندان خودمون رو جمع آوری کردیم. مزیت های این وب سایت اینه که هر کسی به تنهایی میتونه شجره نامه خودش رو به سیستم اضافه کنه و در نهایت همه به هم متصل خواهند شد. و ضمنا شیوه وارد کردن اطلاعات هم بسیار ساده و برای همه قابل استفاده است.

    هر کدام از اعضای سایت تمایل به همکاری در این زمینه رو دارند اعلام کنند. برای اتصال شجره نامه ها لازمه که شما از طریق یکی از اعضای فعلی شجره نامه به شجره نامه دعوت بشید. عضویت از طریق دعوتنامه ای هست که یکی از اعضای فعلی شجره نامه برای شما ارسال خواهد کرد و بعد از اون شما میتونید به صورت مستقل شجره نامه خودتون رو داشته باشید و ضمنا به شجره نامه سایر رودمعجنی ها نیز متصل باشید.

    همونطور که گفتین شجره نامه شما بخشی از سوالهای من رو در مورد روابط پیچیده خاندان خودمون برطرف کرد. و البته از طریق اون تونستم یک نقطه مشترک بین شجره نامه شما و خودم پیدا کنم و یک دعوتنامه نیز برای شما ارسال کردم برای تکمیل این شجره نامه.

    این هم لینک پیش نمایش شجره نامه ما
    http://www.geni.com/share?t=6000000010797655025

    پاسخ
  5. محمود فتوحی

    @محمد امیدوار
    جناب امیدوار عزیز
    سامانه شجره نامه ها را دیدم. خیلی جالب بود معلوم می شود شما هم مدتهاست دلمشغولی نسب شناسی دارید اطلاعات زیادی وارد آن سامانه شده است و مفید و ذیقیمت است.
    با این همه پیشنهاد می کنم شجره نامه نویسی را در حیتاادامه دهید. رجوع به حیتا برای اهالی ساده تر و در دسترس تر از آن سامانه است. و دسترسی عموم به آن آسان است.
    باری از این که دوستان از این موضوع استقبال کردند بی نهایت خوشحال و سپاسگزارم.

    پاسخ
  6. علی نجفی

    دو هفته ای میشود که اینترنت ندارم و در این روزگار اینترنت نداشتن عین بی خبری از همه ی عالم و آدم است انگار.بعد دو هفته که به حیتا سر زدم و این مطلب را دیدم هم سر ذوق امدم و هم کمکی تحریک شدم که بدک نیست ادم یک همچین کاری را انجام دهد.هر کدام از اعضا که حال و حوصله اش را داشته باشند اگر تکانی به خودشان بدهند گمانم اخر کار به نتایج خوبی برسیم و حتی شاید به نتایج جالب توجهی.چراغ اول را که شما روشن کردید امیدوارم این انگیزه ای شود که بقیه ی ما هم دستی بجنبانیم و کار را ادامه دهیم.
    کار بسیار پسندید و به جاییست.خدا قوت اقا دکتر

    پاسخ

نظرات

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.