دسته‌ها
معرفي رودمعجن

داروهاي گياهي- خاكشير

خاکِشیر

 (نام علمی: Descurainia sophia) یا خاکِشی یا شفترک یا خاکشور یا خاکژی ، گیاهی است از تیره صلیبیان به ارتفاع 20 سانتی‌متر الی یک متر که به طور خودرو در باغ‌ها و صحراها می‌روید. دارای برگ‌هایی با بریدگی زیاد و گل‌های زرد روشن از تیره شب‌بو می‌باشد. از نظر تنوع دو نوع دارد؛ یکی تلخ که دانه‌های آن ریز و رنگ‌هایش مایل به سرخی است و گونه دیگر شیرین که دانه‌های آن بزرگ‌تر بوده و رنگش سرخ تیره می‌باشد. هر دو نوع گیاه یاد شده در اغلب نواحی ایران مخصوصاً دامنه‌های جبال البرز و در بیابان‌ها رشد می‌کند. در رودمعجن ما نيز به وفور در باغها و زمينهاي كشاورزي يافت مي شود. در تشت تهروي ،  در سرتينگل ، سر جويهاي آب  تا دلت بخواد خاكشير پيدا ميشه . اما بايد بدوني كي وقت چيدن اين گياه . چون اگه زود جمع كني، رسيده نيست و بدرد نميخوره . اين گياه اول بهار همانند گياهان ديگه سر از خاك بيرون مياره و رشد ميكنه و در اين موقع مي توان از آن به عنوان يك سبزي خوراكي استفاده كرد . به عنوان نمونه اوايل بهار كه خانمهاي روستا ميرن توي زمينها و سبزي دشت جمع مي كنند و ميارن و مثل بوراني اسفناج مي پزند و مصرف مي كنند ، خاكشير هم در بين اين سبزيها ديده ميشه

 

. كم كم اين گياه رشد مي كنه ، گل ميده ، گلهاي زرد كوچيك ، اين گلها رشد مي كنند و بزرگ ميشن و داخل آنها دانه هاي ريزي كه همان دانه هاي خاكشير مد نظر ماست ، ايجاد و رشد ميكنه .

 

 

 

 اما هنوز هم وقت چيدن اينها نيست . اين دانه ها به مرور زمان از حالت سبز و نارس بودن خارج شده و به حالت رسيده و به رنگ نارنجي در مي آيند. اين هنگام كه تقريبا اوايل تابستان و اواخر تير مي شود، زمان برداشت اين گياه است . آنها را  از خاك جدا كرده و  به آرامي كه دانه هاي آن روي زمين نريزد به روي پارچه منتقل كرده و با فشار دو دست دانها را از گياه جدا ميكنيم .

   

 

 
 
 

خواص داروئي:

 1-   خاكشير صدا را باز مي كند .

 2-   از گلها و برگهاي گياه مي توان براي رفع بيماري ناشي از كمبود ويتامين C استفاده كرد.

 3-    زخم‌ها و جراحات را التیام می‌بخشد.

5- دانه‌های خاکشیر اندکی ضدعفونی کننده، ضد کرم و تب بر هستند.

6- تنظیم کننده دستگاه گوارشی بوده و ابتلاء معده را به بیماری‌ها مرتفع می‌سازد.

7- خوردن آن سبب نیکویی رنگ و رخسار می‌گردد. در این صورت خاکشیر را با دو برابر وزن آن، شکر مخلوط کنید و تا ده روز بخورید.

8- گرفتگی ادرار را برطرف می‌سازد و فربه‌کننده است..

9- به عنوان خنک کننده در امراض حصبه و آبله تجویز شده است.

10- اگر با شیر تازه خورده شود، بدن را چاق می‌کند.
11- خاکشیر را بکوبید، شب موقع خوابیدن، کف پا تا مچ را با آن ضماد نمایید، در تسکین و بهبود فشار خون اثر دارد.

12- از دانه‌های خاکشیر به عنوان پادزهر به نحو زیر می‌توان استفاده کرد؛
پنج گرم دانه را شسته و با گلاب یا آب خالص آن قدر بجوشانید تا شکفته شود و بعد آن را نیم‌گرم به مسموم بخورانید. به این صورت، قی آورده و ایجاد تهوع می‌نماید و این عمل را چند مرتبه تکرار کنید تا قی بند آید.

13- بزرگسالان معمولاً دانه خاکشیر را پس از پاک کردن و شستن کامل به مقدار 10 تا 20 گرم در آب خیسانده، صبح ناشتا با آب و عسل مخلوط و برای چند روز متوالی می‌نوشند.
14- برای رفع اسهال ساده کودکان شیرخوار می‌توان مقدار یک قاشق غذاخوری خاکشی پاک کرده را در ظرفی ریخته بر روی آتش ملایم به هم بزنند تا خاکشی بو داده شود و سپس کمی آب و عسل به آن افزوده هر نیم ساعت یک قاشق چای خوری از آن را به کودک بخورانند.

15- براي برطرف كردن جوشهاي صورت كه بعلت خوردن چربي و شيريني زياد ايجاد مي شود بايد جوشانده يك قاشق ترنجبين را با دو قاشق غذاخوري خاكشير مخلوط كرده و هر روز صبح ناشتا بمدت دو هفته آنرا ميل ميل كنيد تا جوشها از بين برود.

 

 شربت خاکشیر :

یکی از نوشیدنی هایی است که براي فصل تابستان بسيار خوب است و از گرما زدگی جلو گیری میکند و برای رفع عطش روزه داران نيز بسیار مفید است.

مواد لازم:  آب– خاكشير- شكر-گلاب- يخ

 طرز تهیه: 

مهمترین نکته ای که هنگام تهیه این شربت باید دقت کرد شستن خاکشیر و ریگ شور کردن آن است . معمولآ در هنگام خرید خاکشیری را انتخاب کنید که کمتر ریگ و خاک داشته باشد تا شستن آن آسان تر باشد.

 برای شستن آب روی خاکشیر ریخته و از دو ظرف که ترجیحآ پلاستیکی باشد متل سطل های کوچک ماست استفاده کنید ظرف پلاستیکی خیلی بهتر شنهای ریز را در کف خود نگه میدارد و سپس چندین بار باکمی صبر و حوصله خاکشیری را که آب روی آن است از ظرفی به ظرف دیگر ریخته و ریگ ته آن را خالی کنید در این فاصله آب روی خاکشیر را نیز تعویض کنید تا کاملآ آب روی آن شفاف و ریگهای آن کاملآ شسته شود.

 وقتی از تمیز بودن خاکشیر اطمینان حاصل کردید شکر و گلاب به مقدار کافی بریزید و در یخچال گذاشته تا خنک شود . چون شستن خاکشیر کمی سخت است میتوانید به مقدار زیاد و غلیظ تهیه کنید و در بطری در دار داخل یخچال نگهداری کنید و هربار با اضافه کردن آب و رقیق کردن شربت به مدت چند روز از آن نوش جان کنید.

خانمها خاکشیر مصرف کنید

 خاکشیر جزو آن دسته از خوراکی هایی است که خوردن آن باعث از بین رفتن عطش و تشنگی می شود ولی جدای از اینها خاکشیر درمان مناسبی برای مشکلات دختران لاغر است چرا که اشتها می آورد و معده را تقویت می کند. از خواص دیگر خاکشیر می توان به موارد زیر اشاره کرد:

با جوش صورت وداع کنید
مخلوط 2 قاشق غذاخوری خاکشیر با عرق شاه‌تره، عرق کاسنی و عرق بیدمشک ترکیب خوبی برای درمان جوش‌های صورت است. برای استفاده از این مخلوط کافی است یک استکان از هر یک از عرق‌های گیاهی شاه‌تره، بیدمشک وکاسنی را با هم مخلوط کرده و آن را با 2 قاشق غذاخوری خاکشیر ترکیب کنید. نوشیدن این ترکیب علاوه بر آن‌که جوش‌های صورت را درمان می‌کند برای افرادی که دچار گرفتگی صدا هستند نیز موثر است. مدت درمان با این نسخه دست کم 3 هفته است.

بهبود لک‌ها با خاکشیر

برای از بین بردن لک‌های پوست به‌ویژه صورت یکی از بهترین روش‌ها، نوشیدن خاکشیر و ترنجبین است. افرادی که از این ترکیب به‌صورت روزانه و مستمر به‌مدت 3 هفته استفاده کنند بعد از مدتی با روشنی پوست و از بین رفتن لک‌های صورت و پوست‌شان روبه‌رو می‌شوند. برای تهیه این ترکیب نیز لازم است ترنجبین را 5 ساعت در آب بخیسانید و صاف شده آن را با 2 قاشق خاکشیر مخلوط کرده و میل کنید.

دفع سنگ کلیه
برای تهیه این نسخه خانگی کافی است 3 قاشق غذاخوری ترنجبین را در یک لیوان آب به‌مدت 5 ساعت خیسانده و پس از این مدت آن را صاف کنید. سپس ترنجبین صاف کرده را با 2 قاشق غذاخوری مخلوط کرده و آن را میل کنید. نوشیدن این مخلوط به‌صورت روزانه به دفع سنگ کلیه کمک می‌کند. علاوه بر این افرادی که دچار بوی بد دهان به‌دلیل عفونت و مشکلات بلغمی هستند نیز می‌توانند از این نسخه استفاده کنند.

اگر دوست دارید وزن اضافه کنید
افراد لاغر و کسانی که تمایل دارند وزن خود را بالا ببرند، می‌توانند از این نسخه استفاده کنند. این گروه اگر خاکشیر را با شیر میل کنند می‌توانند با نوشیدن این خاکشیر صبح ناشتا به درمان لاغری و افزایش وزن خود کمک کنند. به اعتقاد درمانگران، درصورتی که شیر تازه و طبیعی باشد میزان تاثیرگذاری این نسخه بیشتر می‌شود.

اگر دل ضعفه می‌گیرید، خاك‌شیرو عسل بخورید
برخی از افراد هستند که در طول روز دچار دل ضعفه می‌شوند. این دل‌ضعفه ممکن است در طول روزهای گرم تابستان یا در ایام ماه رمضان به سراغ افراد مختلف بیاید. برای پیشگیری از بروز این دل‌ضعفه کافی است، خاکشیر و آب عسل را با هم ترکیب کرده و میل کنید. برای تهیه آب عسل باید یک لیتر آب و یک کیلو عسل را با هم بجوشانید. بعد از مدتی که این ترکیب جوشید کفی روی آن تشکیل می‌شود که باید از دیگر مواد موجود در ظرف جدا شود. مابقی مواد همان ترکیبی است که برای بهبود دل‌ضعفه و پیشگیری از بروز آن مصرف می‌شود. اگر چه عسل با حرارت، برخی از ویتامین‌ها و مواد مغذی خود را از دست می‌دهد اما در عین حال مواد مفیدی در آن باقی می‌ماند که برای درمان دل‌ضعفه بسیار مناسب است.

اسهال را درمان کنید
ابتلا به اسهال در فصل تابستان یکی از اختلالاتی است که در کودکان بسیار شایع است. درمانگران طب سنتی ایران برای درمان این مشکل، دارویی را تجویز می‌کنند که در تمامی خانه‌ها امکان تهیه و مصرف آن وجود دارد. برای تهیه این دارو کافی است خاکشیر را بو داده و آن را با آب و عسل مخلوط کنید و به بیمار بدهید. این ترکیب را متناسب با سن بیمار، هر 2 ساعت یک بار برای او تجویز می‌کنند. میزان مصرف این مخلوط از یک قاشق غذاخوری تا یک سوم استکان برای خردسالان تجویز شده است.

 

www.irteb.com/herbal/referenhtm پايگاه جامع اطلاع رساني پزشكان ايران

سايت روستا نيوز

www.tim.ir

www.worldfood.ir

از مرادي

فرزند حاج علي اکبر و نوه ديگه حجي مراد. (نثار روحش صلوات)

9 دیدگاه دربارهٔ «داروهاي گياهي- خاكشير»

سلام ؛ احسنت بر مرادی
ما از خاکشیر فقط از شربتش شنیده و میل کرده بودیم نمیدانستیم اینهمه کارآیی دارد واقعا استفاده بردیم انشاءا…از سال اینده میریم به رودمعجن جهت جم اوری خاکشیر/اینم یه شعر :
من ز خاکشیر فقط شربتش میدانستم و دگر هیچ \ولی حالا بجز شربتش میدانم هزار چیز

بنام خدا/ سلام و درودي به تعداد خاكشيرهاي رودمعجن و حومه بر مرادي عزيز به خاطر درج اين مطالب مفيد. خدا را شكر اين گياه مفيد به وفور در منطقه اي كه ما زندگي ميكنيم ميرويد و همه ما اگر در بزرگسالي ميل نكرده باشيم در كودكي ولو با زور به وسيله مادر مهربان به دهانمان ريخته شده است. و من خودم يكي از مشتريهاي پر و پا قرص خاكشير ميباشم. ومقداري خاكشير را ريگ شوي كرده با هفت هشت دانه آلو بخارا و مقداري نبات درون ليوان ريخته و مابقي فضاي خالي را آب ميريزم و درون يخچال ميگزارم. البته به گونه اي كه از ديد دشمنان داخلي پنهان باشد و بعد از نصف روزي ميل ميكنم بسيار ميچسبد. عليهذا با درج اين مطالب توسط شما مرادي عزيز من فكر ميكنم در آينده اي نه چندان دور حيتا نشينان دكتر كه نه يك نيمچه دكتري خوهند شد. .تنها نگراني من از بابت اين تعاريفي كه شما از خاكشير كرده ايد اين است كه در سال آينده زمان جمع آوري خاكشير شاهد جنگ و نزاع خواهيم بود . و اميدوارم اينگونه نشود. :SS: :SS: :gol:

خدا قوت مرادی عزیز. منم شربت خاکشیر خیلی دوست دارم و توی ماه رمضون پای ثابت سفره مون بود و چقدر هم میچسبید اما بقیه فوایدش را تا این حد نمیدونستم. مطلب خیلی مفیدی بود بازم از این مطالب بذارید لطفا. :gol: :gol:

سلام خسته نباشید به نکات جالبی درباره خاکشیر اشاره کردید .هیچی سر سفره افطار تو روزای گرم تابستون نمیتونه عطش تشنگیو جبران کنه واشتها رو باز کنه .ممنون خیلی زحمت کشیدید :SS:

«خوردن ان سبب نیکویی رنگ و رخسار میگردد».در تایید این فرمایش شما باید بگویم که با توجه به تتبعات جدیدی که در دیوان حافظ انجام شده است برخی از ادبا عقیده دارند که منظور خواجه از می در بیت«بیا به میکده و چهره ارغوانی کن مرو به صومعه کانجا سیاه کارانند» همان خاکشیر است و منظور از میکده احتمالا «سر لوجوی» اب رکناباد شیراز بوده است.منظور از صومعه نیز احتمالا ارایشگاه بوده(البته از نوع زنانه اش).خواجه در این بیت میفرماید:«بیا ب سر لوجوی تا یک کمه خاکشیر واکنُم ب تو دُم بری خدی او لیمو و شکر باخاری تا رنگ رویت وا روَ ب کدو گور مری ب ارایشگاه اَ سمّیاتر ور خادت ممَلی.پندری عنه اَ ورتختفتیا قشنگت منه؟وختی اونار ور خادت ممُلی اَ رواحِ ممَنی.تازه خاکشر باخری شکمترَم ملَهیم منه».البته با توجه به مزایای خاکشیر ابیات دیگری از خواجه را نیز میتوان به نحوی دیگری تاویل و تفسیر کرد و بدین گونه انقلاب در فهم و شرح اشعار خواجه ایجاد کرد :VV:
مطلب بسیار عالی بود.خدا قوت :SS:

ممنون از همه دوستان به خاطر اظهار نظرهايتان . خوشحالم كه اين مطلب موردتوجهتان قرار گرفته . انشا.. كه مورد استفاده نيز قرار بگيرد. :gol:

و اما شما جناب علي آقا خداروتر نبينم با اين نظرات . كلي خنديدم با اين جملات قصار . اون كلمه “سمياتر” كلي بالا پايينش كردم تا تونستم بفهممش . خوشم مياد كه هرچي هر مطلبي بذارند ذهن فعالت كم نمياره :SS: :gol:

سلام جناب مرادی خسته نباشین. واقعامطلب مفیدی بود. :SS: :SS: با این نظره جالبی که آقای نجفی واسه مطلب شما نوشتن به دانستنیهام چند برابر اضافه شد. :SS: :SS: :SS: :Y: :gol:

از وقتی رفتم سر خونه زندگی خودم تو دو ماه رمضونی که خونه خودم بودم عیال مربوطه کاملا تفهیم شدند که خاکشیر برای بسیاری از رودمعجنی ها یکی از مواد اولیه روزه است . یعنی اول نیت بعدش حضور خاکشیر در ابتدای افطار است . اللهم لک صمت و علیرزقک افترت و… این رو که خوندی همزمان باید بهمراهش خاکشیر رو بخوری .
چندی است مطالب شما پر بارتر کرده بار حیتا رو. از لحاظ کسب اطلاعات . بسیار بسیار عالی بود .

پاسخی بگذارید